Als een steen in de maag

Als een steen in de maag

De problematiek rondom de bio-industrie, de plastic soep in de oceanen, de klimaatverandering, het grijpt mij regelmatig aan. Als een steen in de maag, zo voelt het als ik de beelden zie van de ernstige gevolgen voor dieren, natuur en mens. Op zulke momenten overvalt mij boosheid, verdriet en machteloosheid. Is het nog op te lossen, is het nog omkeerbaar? Mijn twijfel is groot. Want naast de veel te grote macht van de elite in de wereld – miljardairs, oliemaatschappijen en andere grote bedrijven – die zich alleen maar laten leiden door hun eigen agenda, is daar ons eigen gedrag. Wij mensen laten ons voornamelijk leiden door wensen, verlangens en behoeftes. Het overgrote deel van de mensen wil vasthouden aan wat ze hebben; wil niet meer betalen, wil niet minderen, versoberen, inleveren. En zolang deze denkbeelden hetzelfde blijven, kunnen we de problemen zeker niet oplossen. Nee, mijn beeld van de mensheid is niet echt vrolijk. Wat kan ik doen om te voorkomen dat negatieve gevoelens de overhand krijgen?

Een wiel in het zand

Wat gebeurt er eigenlijk fysiek en emotioneel als er zo’n zware steen in de maag voelbaar is? Meestal gaat een fysiek zwaar of verkrampt gevoel vergezelt met automatische gedachten. En die automatische gedachten hebben sterke invloed op het lichaam, stemming en gedrag. Hoe vaker dezelfde gedachte, hoe meer ze van jou wordt, tot je interne landschap gaat behoren. Dus hoe vaker ik negatieve en angstige gedachten heb over de gevolgen van klimaatverandering, hoe meer zich dit in mij gaat verankeren. Het werkt puur neurologisch: een onprettige gebeurtenis triggert sombere, negatieve gedachten. Over jezelf, over de wereld, de toekomst. Ze komen uit een laatje dat resoneert met onprettige gevoelens. De gedachten worden in de hersenen geactiveerd, versterkt door gebeurtenis(sen) die een herinnering oproepen. En zo kunnen malende, steeds terugkerende gedachten ontstaan. Het werkt als een wiel in het zand: de negatieve, malende gedachten graven zich steeds dieper in.

Disidentificatie

Met mindfulnessbeoefening kan ik voorkomen dat negatieve gedachten en gevoelens zich steeds dieper in mij gaan nestelen. Bij mindfulnessbeoefening leer je naar gedachten en gevoelens te kijken. Ze met mildheid (h)erkennen en je er niet door laten meenemen. Zien wat gedachten zijn: mentale beelden, geen feiten. Wat je op zo’n moment doet is disidentificatie van gedachten. In plaats van wat we geneigd zijn te doen; identificeren met gedachten. Disidentificeren betekent beseffen dat je gedachten hebt, maar niet jouw gedachten bent. Dat je als mens meer bent dan alleen jouw gedachten.

Bewust erbij blijven

Dus probeer ik mij op zulke momenten bewust te richten op het hier en nu. Wat ervaar ik precies? Wat gaat er door mij heen aan gedachten, gevoelens en wat ervaar ik fysiek? Als een nieuwsgierige, vriendelijke observator probeer ik te kijken. Daarvoor bestaat een mooie metafoor: niet onder de waterval staan, maar een stap erachter. Dus niet mee gaan in de stroom van gedachten en gevoelens.

Bewust erbij blijven, aanwezig zijn. Ook bij de dingen die ik doe, die ik zie, hoor en ruik. Het mooie is dat door deze, wat we noemen informele mindfulnessbeoefening, er meestal vanzelf meer zachtheid en mildheid ontstaat. Niet zozeer omdat alles wat ik doe, zie, hoor en ruik mooi en prettig is, maar omdat ik dan meer in contact ben met mijzelf, met mijn bewustzijn. Net zoals tijdens de dagelijkse meditatiebeoefening op mijn kussen. Dicht bij mijzelf, dicht bij mijn kern. Mindfulnessbeoefening – de aandacht in het hier en nu, met een milde blik – helpt mij om weer tot rust te komen en het leven ten volle te ervaren. En dankbaarheid te voelen.

Dankbaarheid ervaren

Dankbaar te zijn voor mijn gevoeligheid en mijn betrokkenheid. Omdat dit mooie eigenschappen zijn, ondanks dat ze pijn kunnen opleveren. Dankbaar ook voor alle rijkdom in mijn leven: een liefdevolle relatie, dierbare vrienden, dagelijks eten op de plank, muziek, een mooi huis, een heerlijke woonomgeving, dichtbij de natuur. Kunnen wandelen met mijn hond in de bossen, in de polder. De schoonheid van de natuur ervaren, me erdoor laten inspireren. En met volle teugen genieten van mijn hond en alle andere dieren die ik tegenkom, die volledig in het hier en nu zijn en mij er aan herinneren dat het leven gewoon doorgaat. Wat er ook gebeurt in de wereld.

Stoppen en de andere kant opkijken

Als de problematiek in de wereld mij teveel aangrijpt en invloed heeft op mijn fysieke gestel en mijn gemoedsrust, dan dwing ik mezelf om een tijdje geen informatie tot mij te nemen. Een periode geen artikelen, geen documentaires. Stoppen dus. Even de andere kant opkijken, mezelf beschermen door af te schermen. Puur voor mijn eigen welzijn, maar ook voor mijn omgeving. Niemand heeft er iets aan als ik mij boos of verdrietig voel. Ik kan meer betekenen voor mensen als ik open, liefdevol en vriendelijk ben.

Wat helpt is bewust oog hebben voor de vele positieve ontwikkelingen in de samenleving. Prachtige, duurzame initiatieven, bedrijven, projecten. Jonge mensen die tegen de stroom in hun eigen dromen proberen te realiseren. De grote golf van bewustwording zien: steeds meer mensen die inzien dat wij niet boven de natuur staan, maar er onderdeel van uitmaken, mensen die zich bewust worden van de energetische kracht van de natuur en het universum, mensen die zich spiritueel ontwikkelen. En wat mij ook helpt is luisteren naar mensen die vol hoop zijn en vertrouwen hebben in de toekomst. Me door hen laten inspireren, als ikzelf weer eens twijfel. Ik probeer mij steeds opnieuw te realiseren dat hoe ik de dingen – problemen, angsten, onrust – zie, bepaalt wat ik ervaar en hoe ik erop reageer, ermee omga.

Positieve bijdrage leveren

De bedreigingen, het gevaar herinneren mij er ook aan dat het leven zo voorbij kan zijn. En dat het mijn verantwoordelijkheid is om mijn leven zo goed mogelijk in te vullen. Liefdevol te zijn voor mijzelf en anderen. Dankbaar te zijn dat ik in staat ben om mijn leven en het leven van anderen een beetje mooier te maken. Ik kan niet veranderen wat er op dit moment gebeurt in de wereld, maar ik kan wel een bijdrage leveren aan positieve ontwikkelingen in de toekomst. In verbinding met anderen. Door liefdevol en positief te zijn, maak ik de toekomst misschien wel wat mooier.

Post Comment