Somber … Oude Mentale groeven

Rustig_strand_met_rotsblokken_640x480Waardoor kom je, wanneer je somber of neerslachtig bent – door bijvoorbeeld pijn of teveel stress – zo moeilijk los van malende gedachten? Uit neurologisch onderzoek blijkt dat de context van enorme invloed is op het geheugen. Om jou te ‘helpen’ roept de doe-modus momenten uit het verleden op waarin jij je ook zo voelde. Zo worden verdrietige gevoelens en negatieve denkpatronen uit het verleden gereactiveerd in jouw hersenen. Je voelt je nu niet goed, maar je bent je er niet van bewust dat dit gevoel behoorlijk wordt versterkt door denkpatronen uit het verleden. Oude patronen overheersen de geest en voelen vertrouwd aan. Je ziet niet dat de geest in feite in een oude ‘mentale groef’ blijft steken, je ervaart het eerder als een teken dat al die neerslachtige gedachten die je hebt wel waar moeten zijn.

Neerwaartse spiraal

Zodra door een sombere bui gereactiveerde negatieve herinneringen, gedachten en gevoelens het bewustzijn binnendringen, gebeuren er twee dingen. Je word er somberder van en ze brengen een reeks ‘urgente’ prioriteiten met zich mee waar je geest absoluut niet omheen kan: je tekortkomingen en wat je er aan kunt doen. Die prioriteiten domineren je geest en maken het moeilijk je aandacht op iets ander te richten. En dus blijf je dwangmatig proberen te achterhalen en te herstellen wat er mis is met jou als mens of met jouw levenswijze. Zo kom je terecht in de neerwaartse spiraal van piekeren en malende gedachten.

Bewustheid, de zijn-modus van de geest

Aan het feit dat er oude herinneringen, zelfkritische en moralistische gedachten opkomen als je in een sombere, neerslachtige bui bent, kun je weinig veranderen. Dat is een neurologische kwestie en gebeurt allemaal tamelijk automatisch. Wat je wel kunt veranderen is wat daarna gebeurt. Je kunt de negatieve stemmingen, herinneringen en denkpatronen aanpakken zodra ze opkomen. De evolutie heeft ons voor het kritisch denken een alternatief geschonken: bewustheid. Oftewel de zijn-modus van de geest. De zijn-modus is een volstrekt andere manier van weten dan het denken van de doe-modus. Niet beter, alleen anders. Maar hij biedt je wel een heel andere manier om je leven te leiden en om te gaan met jouw emoties,  jouw stress, jouw gedachten en jouw lichaam. En het is een vermogen dat we allemaal bezitten. Het is alleen wat verwaarloosd en onderontwikkeld.

(gebruikte bron Mark Williams, John Teasdale, Zindel Segal, Jon Kabat-Zinn)

Post Comment