Stabiliteit door verandering

Surfer is een meester in stabiliteitStabiliteit door verandering

Iets proberen te veranderen heeft meestal het motief dat je dat ‘iets’ niet (langer) wilt. Een bepaalde gewoonte, een baan, een fysiek of emotioneel probleem. In mijn geval wil ik graag dat mijn fysieke problemen en de chronische pijn verminderen in plaats van verergeren en als er weer iets op mijn pad komt dat bij mij past en de pijn een positieve invloed zou kunnen hebben, grijp ik die kans. Gedisciplineerd ga ik aan de slag. Wat dan natuurlijk op de loer ligt is frustratie wanneer blijkt dat er geen enkele verandering merkbaar is. Het heeft mij geholpen om niet teveel bezig te zijn met verwachtingen en vooral ook anders te leren kijken naar verandering. Hoe? Deze zin uit een artikel dat ik onlangs las geeft het goed weer: “Gezondheid is afhankelijk van het vermogen om te anticiperen op en aan te passen aan veranderingen.” Stabiliteit door verandering, dus.

Anticiperen

Dat vermogen is – in ieder geval wat betreft mijzelf – niet vanzelfsprekend. Door inzichtmeditatie leerde ik dat alles veranderlijk is: adem, fysieke sensaties, gedachten, het verandert van moment tot moment. En toen ik eenmaal zover was dat ik tijdens meditatie mijn onverdeelde aandacht durfde te richten op de chronische pijn in het bekkengebied ervaarde ik hetzelfde: de pijn verandert continue. Heel subtiele veranderingen: dan weer scherp, dan weer kloppend, dan even wat minder, dan weer fel, dan ineens heel eventjes weg. Deze zekerheid dat alles veranderlijk is kan op momenten dat ik veel fysiek ongemak en pijn ervaar en daardoor me soms zeer emotioneel en radeloos voel, ervoor zorgen dat ik weer rustig word; door de radeloosheid heen komt dan het besef en het vertrouwen dat de heftige, scherpe pijn op momenten wel weer verandert (lees: vermindert). Daardoor ben ik – met vallen en opstaan – in staat om op de verslechtering van mijn fysieke conditie te anticiperen.

Enige constante

Ook tijdens de MBSR-training komt verandering – als grote stressfactor – aan bod. We houden van stabiliteit. Verandering roept vaak weerstand, spanning, onzekerheid of angst op. Je weet wat je hebt en niet wat je krijgt; dat maakt dat we geneigd zijn ons vast te klampen aan het bestaande. We zijn gericht op routine, duidelijkheid en zekerheid. Maar weet je … verandering is de enige constante in het leven. Leren zien dat verandering integraal onderdeel uitmaakt van het leven helpt om niet in stress-reactiviteit te schieten, ook bij emotionele of fysieke pijn.

De vertrouwde standaard

Ook gezondheid zien we graag als een constante toestand. Als we zwaarder zijn geworden, als we bepaalde voeding niet meer kunnen verdragen, als de bloeddruk is gestegen, als er emotioneel dingen veranderen, toch willen we graag terug naar de oude toestand. Ook al is het door gebeurtenissen in het leven veranderd, we willen graag terug naar dat bepaalde gewicht, die vertrouwde voedingswijze, bloeddruk of gemoedstoestand. Naar de oude, vertrouwde standaard – naar dat wat we gewend zijn. De uitdrukking ‘Sterkte, word maar weer snel de oude’ spreekt boekdelen.

Onnodig complex

Na of tijdens een persoonlijke crisis door fysieke of emotionele pijn maak je door zo’n doelstelling – de persoon willen worden die je voorheen was – het leven onnodig complex. Misschien kom je een heel eind, maar het zal nooit meer zo worden als het was. Je verandert namelijk door het leren omgaan met dat wat er is (gebeurd). Door de ervaringen verrijken en verdiepen emoties zich. De persoonlijkheid zal daardoor veranderen; velen worden milder, warmer, meer compassievol. En doen zelfs dingen die ze voorheen niet voor mogelijk hadden gehouden. Kijk maar naar mij: toen ik hoofd Communicatie was kon ik niet vermoeden dat mindfulnessbeoefening me zo diep zou raken. Als iemand zou hebben gezegd ‘je gaat de opleiding Trainer MBSR volgen en je gaat vervolgens trainingen geven’ was ik hard gaan lachen.

Open beginnen met het helingsproces, ervaren wat je onderweg tegenkomt en waar het levenspad je brengt, kan aantrekkelijker zijn dan je vooraf zou denken.

Een levendige stabiliteit

Als we onze benadering van verandering veranderen, kunnen we ons misschien gemakkelijker aanpassen aan een stressvolle periode, een nieuw jaar, nieuwe uitdagingen of oude problemen. Ik las ergens: “Een levendige stabiliteit is in constante beweging en heeft verandering nodig voor een gezond evenwicht. Net alsof je op een schip staat en de deining voelt. Je ervaart je stabiliteit door flexibel om te gaan met de omgeving.”

Post Comment