Waarom is onze interne criticus zo sterk?

Uitsnijding_Sterke_stroming_bij_rotsen_640-480pxOndanks alle wijze inzichten, ondanks alle voornemens om niet te oordelen, laat onze innerlijke criticus onvermoeibaar zijn commentaar horen. Waarom is deze criticus zo sterk? Dat komt omdat hij verbonden is met de instincten.

Onze instincten, zoals het overlevingsinstinct, zijn al miljoenen jaren ontwikkeld en zijn nauw verbonden met de ontwikkeling van onze hersenen. Op deze oudere gedeelten van de hersenen rusten relatief jonge delen van het brein, zoals de prefrontale cortex. Hier kunnen we observeren hoe we functioneren en reageren. Hier kunnen we opmerken dat er een interne criticus is, zonder dat we totaal samenvallen met de criticus. Meditatie traint dit vermogen en de prefrontale cortex wordt dan ook groter en ontwikkeld zich meer door het beoefenen van meditatie. We kunnen door meditatiebeoefening onze criticus-functie herkennen, onze automatische reacties daarop uitstellen en tot een echte keuze komen. Keuzes die we ook willen en die niet zijn ingegeven door overleven.

Overtuigende redeneringen

Zijn we hier niet in getraind, dan werken de instinctieve energieën samen met de interne criticus. De criticus wordt dan enorm sterk. We merken dan dat we niet op kunnen houden met obsessief over iets na denken, of we blijven onszelf (of een ander) maar veroordelen. Onze interne criticus bewaakt ‘gevaarlijke’ situaties. Door onze emotionele conditioneringen (om ons gedrag zo te corrigeren, dat we niet buiten het sociale systeem vallen) interpreteren we een relatief ongevaarlijke situatie vaak als levensgevaarlijk. Zodra er een gevarensignaal in de hersenen binnenkomt, gaat de criticus over tot actie om ons gedrag aan te passen. Op dat moment zitten we gevangen in drie dierlijke instinctieve reacties: vluchten, vechten of bevriezen. En we bedekken dat met voor onszelf overtuigende redeneringen, waarvan het effect is dat we met al onze kracht in het veroordelende en piekerende denken schieten. We gebruiken onze oorspronkelijke levenskracht dan op een manier die ons niet dient.

Instincten als vuur

We kunnen leren onze volle capaciteit als mens te benutten door het trainen van aandacht en het werken met onze positieve intentie, onze levensenergie. We hebben de levendigheid en de kracht van onze instincten nodig. Onze instincten zijn als vuur. Vuur kan een bosbrand veroorzaken maar als het gecontroleerd wordt gebruikt, kunnen we er maaltijden mee bereiden, huizen bouwen, onze passie leven en nieuwe dingen scheppen.

(Overgenomen en ingekort uit een artikel van Dorle Lommatzsch, gepubliceerd in het blad Simsara)

Post Comment