Boeddhisme

Boeddhisme en mindfulness

Mindfulness oftewel ‘De juiste aandacht’ is één van de acht stappen van het achtvoedige pad van het boeddhisme. Deze acht stappen uit het onderricht van De Boeddha zijn acht waardevolle lessen die helpen om lichter en gelukkiger in het leven te staan. ‘De juiste aandacht’ speelt in de boeddhistische meditatie een grote rol.

Het woord mindfulness is een uitdrukking die afkomstig is uit het angelsaksisch – oftewel oud-Engels – taalgebruik. Hoewel het geen volledige vertaling van het woord ‘sati’ is, is het wel gebaseerd op deze eeuwenoude boeddhistische observatietechniek. Het woord ‘sati’ komt uit het Pali, een oude Aziatische taal waarin de oorspronkelijke geschriften van het boeddhisme zijn opgesteld. Sati betekent observeren, oog in oog zijn met wat zich van moment tot moment voordoet. Het is een observatietechniek die al vele eeuwen wordt toegepast door aanhangers van allerlei vormen van boeddhisme.

Inzichtmeditatie

Mindfulness betekent niet meer dan aandachtig, opmerkzaam zijn. De zitmeditatie binnen de MBSR-training staat dicht bij de vipassanameditatie: één van de meditatietechnieken die de Boeddha onderwees. Het is een proces van zelfobservatie en gaat om tegenwoordigheid van geest, ontspannen aandacht. Deze inzichtmeditatie is een eenvoudige, praktische techniek die een universele remedie voor algemeen menselijke problemen biedt.

Tegenwoordig wordt inzichtmeditatie in landen over de gehele wereld gepraktiseerd. Het verwijst naar een levenshouding die zich kenmerkt door acceptatie en aanvaarding van onvermijdelijke negatieve en positieve ervaringen. Door inzichtmeditatie en mindfulnessbeoefening wordt het mogelijk de werkelijkheid meer te aanvaarden en bewust aandacht te geven aan jezelf en alles om je heen. Door het bewustworden en erkennend opmerken van automatismen en oordelen, is het mogelijk meer innerlijke vrijheid en rust te ervaren. Zonder in jezelf te keren, maar juist helder en bewust van jezelf en de omgeving.

Two Thirds Column

Bevrijdend inzicht

Voor veel mensen is een van de meest bevrijdende inzichten van het boeddhisme / mindfulness dat onze gedachten niet ‘de werkelijkheid’ zijn. Jij bent niet jouw gedachten.

Ook voor mij persoonlijk was dit een eye-opener. Door het lezen hierover en door mijn eerste ervaringen met meditatie realiseerde ik mij hoe serieus wij Westerse mensen onze eigen gedachten nemen. We identificeren ons er volledig mee. En dat veroorzaakt heel veel pijn, ‘lijden’ in onszelf. Terwijl gedachten komen en gaan, elkaar tegen spreken, vol zitten met verwijten en oordelen (zeker ook over onszelf), bij tijd en wijle gekmakend kunnen zijn en zeker niet te sturen. En toch nemen wij ze bloedserieus. We denken werkelijk dat wij onze eigen gedachten zijn. Het is een verademing om in te zien en vooral ook te ervaren dat gedachten niet meer zijn dan gebeurtenissen in onze geest.

Door mindfulnessbeoefening kunnen we meer vertrouwd raken met al die fratsen van onze geest. Jon Kabat Zinn: “Je gedachten louter als gedachten zien, kan je bevrijden van de vertekende werkelijkheid die gedachten dikwijls scheppen, het kan je blik scherpen en je meer het gevoel geven dat je je eigen leven kunt sturen.” Het gaat er niet om de inhoud van de gedachten te veranderen, maar alleen de manier waarop wij met deze inhoud omgaan. We kunnen leren kijken naar onze gedachten, er om glimlachen en ons er niet meer zo door laten meeslepen.